Հաշվե՞նք

Թվերի, դրանք իրար բերելու, դրանցով զանազան գործողություններ կատարելու հետ կապված գաղափարները հայերենում արտահայտվում են համար և հաշիվ արմատների օգնությամբ որոնցից առաջինը մենք փոխ ենք առել միջին պարսկերենից (պրսկ․ հայամար <<հաշիվ>>․ այստեղ այժմ քիչ գործածական է )։ Իսկ հաշիվ-ը նույնպես փոխառություն է, արդես ասորերենից։ Գրաբարն ուներ համարիմ( <<հաշվել>> ) բայը, որ համրել ձևով մնացել է արևմտահայերենում (այստեղ հաշվել-ը չի գործածվում)։ Նույն արևմտահաերենում համար-ը <<հաշիվ>> իմաստով գործածվում է՝ մի քանի արտահայտություններում․ համար տալ (=հաշիվ տալ ) համար (= հաշիվ ) պահանջել ։

Թեստային աշխատանք։ Դավիթը։

1.Նշի՛ր երկու բան, որոնցով նկարագրվում է Լիլին: 1 միավոր

Փոքրիկ, լուրջ։

2.Ո՞րն էր Դավիթի հիմնական խնդիրը: 0,5 միավոր

ա) Հարևանը գնդակը հետ չէր տալիս:

բ) Քույրն ամեն տեղ ուզում էր նրա հետ գնալ:

գ) Ընկերը կորցրել էր Դավիթի միակ գնդակը:

դ) Մայրը բարկանում էր, երբ ինքը քրոջ հետ կոպիտ էր վարվում:

3.Ուշադի՛ր կարդա տեքստի երկխոսությունները և պատասխանի՛ր տրված հարցերին:

Ի՞նչ է պատասխանում մայրը տղայի հարցին: 0,5 միավոր

1) Նրա ընկերներից ոչ մեկը քույր չունի:

2) Ընկերների մայրերը աղջիկներին թույլ չեն տալիս բակ դուրս գալ:

3) Նրանցից մեկը քույր չունի, իսկ մյուսինը դեռ շատ փոքրիկ է:

4) Լիլին իրենց բոլորովին չի խանգարում, չի նվնվում և խաղերին չի խառնվում:

  1. Ըստ Դավիթի` ինչո՞վ էր մեղավոր Լիլին, որ գնդակը հարևանի բակն ընկավ: 1 միավոր
  2. Ըստ Դավիթի Լիլին է մեղավոր, որ գնդակը հարևանի բակն ընկավ, որովհետև Տիգրանը բարկացած էր Լիլիի վրա:

5.Ինչո՞ւ տղաները չէին կարող հարևանին խնդրել, որ գնդակը վերադարձնի: 1 միավոր

Որովհետև գնդակը շատ հեռու էր ընկել։

  1. Ինչո՞վ օգնեց փոքրիկ աղջիկը տղաներին: 1 միավոր-Քույրիկը հանեց գնդակը
  2.  Ինչի՞ց ենք մենք իմանում, որ եղբոր վերաբերմունքը նրա հանդեպ փոխվեց: 1 միավոր-Քանի որ Լիլին օգնեց հանել գնդակը, Դավիթը սկսեց լավ դիմել Լիլիին։
  3. Տեքստից դո՛ւրս գրիր 1 հարցական նախադասություն: 0,5 միավոր-Ինչո՞ւ պիտի իմ քույրը միշտ մեզ հետ լինի

2-րդ մաս

Կատարի՛ր տրված առաջադրանքները:

1.Տրված բառակապակցությունների ընդգծված բառերում բաց թողնված տառի  տեղում դատարկ վանդակ էԱրտագրիր ընդգծված բառերըդատարկ վանդակի փոխարեն լրացնելով բաց թողած տառը: 1 միավոր

տաք հա գ ուստ

հմուտ որսորդ

լայն միջ անցք

երկարավիզ ընձու ղ տ

2.Ո՞րն է տրված նախադասության ենթական: 0,5 միավոր

Վերադարձին մի անտառի մեջ թագավորը հանդիպեց մի ծերունու:

3.Տրված նախադասության մեջ բաց է թողնված մեկ կետադրական նշանԱրտագրիր այդ նախադասությունը և դիր բաց թողնված կետադրական նշանը: 0, 5 միավոր

Այդ երկրում բարձր ծառերով մի անտառ կար, որը հասնում էր մինչև կապուտակ ծովի ափը:

4.Ո՞ր բառի իմաստն է`փորելով գետնի տակից որևէ հին բան հանել: 0, 5 միավոր

1) պեղել

2) զննել

3) նշմարել

4) կերտել

5.Տրված բառերից որի՞ դիմաց է սխալ նշված նրա տեսակըըստ կազմության: 0,5 միավոր

1) աշխարհամաս – հոդակապով բարդ բառ

2) զարմանալի – վերջածանցավոր բառ

3) ջրհոր – անհոդակապ բառ

4) մատիտ – ածանցավոր բառ

6.Տրված բառերից յուրաքանչյուրի դիմաց նշված էթե այն ինչ խոսքի մաս էՈ՞ր տարբերակում է սխալ նշված: 0,5 միավոր

1) դպրոց – իր ցույց տվող գոյական

2) այգի – ածական

3) թեև – շաղկապ

4) երեսուն – թվական

7.Արտագրիր նախադասությունըփակագծերում տրված բառերը ձևափոխելով և տեղադրելով բաց թողած տեղերում: 1 միավոր

Նա տեսավ, որ խանութից դուրս գալիս, հայրը մի ծանոթի հանդիպեց:

(խանութ, ծանոթ)

Դավիթի քույիկը։

Դավիթի կյանքը հրաշալի է։ Նա ամեն օր դպրոցից հետո գնում եր իր ընկերների հետ խաղալու, բայց նա ուներ մի խնդիր։ Իր փոքր քույր՝ Լիլին։ Լիլին նեղություն չէր տալիս տղաներին չէր լացում, չէր նվնվում, չէր խառնվում տղաների խաղին։ Բայց նա այդքան փոքր էր, որ ոչ կարող էր գնդակ խաղալ, ոչ ծառերին բարձրանալ։ Դավիթը հարցնում էր․

-Մայրիկ, ինչու՞ իմ քույրիկը ամպայման պետք է գա մեր հետ բակ․ ինչու՞ իմ ընկերների քույրիկները չեն գալիս

Եվ դա շաուրնակում էր այդքան մինչև մի անգամ․․․

Լիլին եկել էր նայել ինչպես են խաղում գնդակ տղաները։ Տղաները գնդակը իրար էին քցում։ Եվ հանկարծ Դավիթի գլխում միտք ծագեց։ Նա որոշեց գնդակը քցել Լիլիին։ Դավիթը ասաց․

-Լիլի՛, բռնի՛ր։

Գնդակը նետվեց Լիլիի գլխին։ Լիլիի գլուխը ցավաց, և նա լացելով գնաց տուն։ Դավիթը հասկացավ, որ վատ բան է արել և արդեն սկսեց ուզել, որ Լիլին գա իրենց հետ բակ։ Դավիթը արագ վազեց տուն և նույնիսկ ցտեսություն չհայտնեց ընկերներին։

-Բայց, Լիլի․․․

-Ո՛չ, ես չեմ գալու, և գլուխս է ցավում։ Կարող է մի անգամ ել ասեք ծառի վրա բարձրանամ, ես ել կբարձրանամ և կընկնեմ։

-Իսկ եթե՞ քեզ քաղցրավենիք տամ։

-Ոչ․ դու արդյո՞ք ուզում ես, որ ես գամ։

-Այո, իհարկե։

-Իսկ տղաների քույրիկները գալու ե՞ն։

-Ես չգիտեմ ։

-Եթե նրանք չգան բակ ես ել չէմ գա։

Այդ ժամանակ տղաները խաղում էին բակում։ Դավիթը համոզեց, որ նրանց քույրիկները նույնպես բակ գան։ Հաջորդ օրը Լիլիթը դուրս եկավ և տեսավ Դավիթի ընկերների քույրիկներին։ Նրանք ընկերացան և այդ օրվանից քույրիկները խաղում էին և տղաները կարող էին զբաղվել իր գործերով։

Փոքրիկ Իշխանը․ Թեստային աշխատանք։

Հինգերորդ օրը բացահայտեցի փոքրիկ իշխանի կյանքից ևս մի գաղտնիք, ու դարձյալ գառնուկի շնորհիվ: Առանց որևէ նախաբանի, նա ինձ մի անսպասելի հարց տվեց, որը, երևի, երկար մտորումների արդյունք էր:

— Եթե գառնուկը թփեր է ուտում, ուրեմն ծաղիկներ է՞լ  (ուտել):
— Ոչխարն ուտում է ամեն ինչ:
— Հա՞, նույնիսկ փշո՞տ ծաղիկներ:
— Բա փշերն ինչի՞ համար են:
Ես չգիտեի: Այդ պահին ես շատ էի զբաղված. փորձում էի դուրս քաշել շարժիչի մեջ լռված հեղույսը: Եվ շատ անհանգիստ էի, որովհետև օդանավիս անսարքությունն ավելի ու ավելի վտանգավոր էր դառնում, իսկ օր օրի պակասող խմելու ջուրը նշան էր, որ վերջը լավ չի լինելու:
— Բա փշերն ինչի՞ համար են:
Փոքրիկ իշխանն իր տված հարցերը երբեք անպատասխան չէր թողնում: Փչացած հեղույսի պատճառով տրամադրությունս ընկել էր, և ես հենց այնպես պատասխանեցի.
— Փշերը ոչ մի բանի պետք չեն, փշերի օգնությամբ ծաղիկներն ընդամենը արտահայտում են իրենց չարությունը:
— Ի՜նչ ես ասում…
Եվ  փոքր-ինչ լռելուց հետո  մի տեսակ հիշաչարությամբ նետեց.
— Չե՛մ հավատում: Ծաղիկները թույլ են: Եվ շատ միամիտ են: Նրանք ամեն կերպ (փորձել) համարձակ երևալ: Նրանց թվում է, թե իրենց փշերով կարող են բոլորին վախեցնել:
Ես ոչինչ չպատասխանեցի: Այդ պահին միտքս ուրիշ տեղ էր. «Եթե հեղույսը դուրս չեկավ, մուրճով կխփեմ ու ջարդելով կհանեմ»: Փոքրիկ իշխանը նորից մտքերս իրար խառնեց.
— Եվ դու կարծում ես, թե ծաղիկները…
— Չէ՛, չէ՛: Ես ոչինչ չեմ կարծում: Ես քեզ հենց այնպես ասացի: Հիմա լուրջ գործով եմ զբաղված:
Նա ապշած ինձ նայեց.
— Լուրջ գո՜րծ:
Փոքրիկ իշխանը (նայել) ձեռքիս մուրճին, քսայուղի մեջ թաթախված մատներիս և այն առարկային, որի վրա կռացել էի, և որը նրան չափազանց տգեղ էր թվում:
— Այնպես ես խոսում, կարծես մեծահասակ լինես:
Այդ խոսքերից մի քիչ (ամաչել): Իսկ նա շարունակեց անողոք շեշտով:
— Չեղա՛վ, դու ամեն ինչ շփոթում ես…Դու խառնում ես ամեն ինչ:
Նա իսկապես շատ էր բարկացել: Քամին խաղում էր նրա ոսկեգանգուր մազերի հետ:
— Ես մի մոլորակ գիտեմ որտեղ մորեգույն դեմքով մի մարդ է ապրում: Նա ոչ մի անգամ ծաղկից հոտ չի քաշել: Ոչ մի անգամ աստղերին չի նայել: Երբեք ոչ մեկի չի սիրել: Նա միշտ զբաղված է եղել թվեր գումարելով: Եվ ամբողջ օրը քեզ նման անընդհատ նույն բանն է կրկնում. «Ես լո՜ւրջ մարդ եմ, ես լո՜ւրջ մարդ եմ», և գոռոզությունից փքվում է: Բայց նա մարդ չէ, նա սո՛ւնկ է:
— Ի՞նչ է:
— Սո՛ւնկ է:
Փոքրիկ իշխանը զայրույթից գունատվել էր:

1.Տեքստի չորս բառերում տառի փոխարեն վանդակ է դրված, դու՛րս գրիր այդ բառերը՝ լրացնելով բաց թողած տառերը: (1 միավոր)

2.Ի՞նչ է նշանակում անհանգիստ բառը. (0,5 միավոր)

ա/հանգիստ չունեցող
բ/անհամբեր
գ/անընդհատ աշխատող
դ/անընդհատ հանգստացող

3.Գրի՛ր տրված բառերի հականիշները. (1 միավոր)

ա/վտանգավոր —անվտանք
բ/չարություն —բարություն
գ/թույլ  —ուժեղ

դ/ տգեղ —գեղեցիկ

4.Տրված բառերից որի՞ դիմաց է սխալ նշված նրա տեսակը. (0,5 միավոր)

ա/վտանգավոր — ածանցավոր
բ/անպատասխան- ածանցավոր
գ/մուրճ- ածանցավոր
դ/հաստափոր-բարդ

5.Տրված գոյականների դիմաց գրի՛ր դրանց հոգնակին. (1 միավոր)

ա/ծաղիկ  —բույս
բ/իշխան  —մելիք
գ/քամի  —հողմ
դ/փուշ  — տատասկ

6.Տրված բառերից յուրաքանչյուրի դիմաց նշված է, թե այն ինչ խոսքի մաս է:  Սխալ տարբերակն ընդգծի՛ր: (0,5 միավոր)

ա/մորեգույն-ածական
բ/ծաղիկ-գոյական
գ/հինգ -թվական
դ/ոսկեգանգուր-գոյական

7.Դու՛րս  գրիր տեքստում փակագծերի մեջ  դրված բայերը  և  դիմացը գրի՛ր անհրաժեշտ ձևերը  (համապատասխանեցրո՛ւ տեքստին): (1 միավոր)

Ուտել- ուտում

փորձել-փորձում են

Նայել-նայեց

ամաչել-ամաչեցի

8.Գտի՛ր տրված նախադասության ենթական և ստորոգյալը: (1 միավոր)

   Քամին  խաղում էր  նրա  ոսկեգանգուր մազերի հետ:

ենթակա     —քամին
ստորոգյալ  —խաղում էր

9.Տեքստից դուրս գրի՛ր մեկական պատմողական և  հարցական նախադասություն: (0,5 միավոր)

Հարցական- Եթե գառնուկը թփեր է ուտում, ուրեմն ծաղիկներ է՞լ  է ուտում:

պատմողական- Փոքրիկ իշխանն իր տված հարցերը երբեք անպատասխան չէր թողնում:

10.Տեքստում ընդգծված նախադասության մեջ դի՛ր բաց թողած կետադրական նշանը: (0,5 միավոր)

Ես մի մոլորակ գիտեմ, որտեղ մորեգույն դեմքով մի մարդ է ապրում:

11.Ինչո՞ւ էր անհանգստացած Փոքրիկ իշխանը. (0,5 միավոր)

ա/որ ոչխարը կարող էր ուտել իր միակ ծաղկին:
բ/որ  ինքնաթիռի շարժիչը անսարք էր:
գ/որ քամի էր:
դ/որ ինքնաթիռները թռչում են:

12.Հեղինակը Փոքրիկ իշխանի ո՞ր խոսքերից ամաչեց: (0,5 միավոր)

Հեղինակը ամաչեց <<Դու այնպես ես խոսում, ոնցոր մեծահասակ լինես>> բառերից։

13.Փոքրիկ իշխանի կարծիքով ̀ ծաղիկների փշերն ինչի՞ համար են: (0,5 միավոր)-Փոքրիկ Իշխանի կարծիքով ծաղիկների փշերը վախեցնում էին մարդկանց։

14.Ինչո՞ւ էր փչացել օդանավի շարժիչը: (1 միավոր)-Օդաավի շարժիչը փչացել էր, որվհետև հեղույսը լցվել էր շարժիչի մեջ։

Վագրեր․ Ինքնաստուգում։

Վագրերն ապրում են Ասիայում։ Թփուտների հետևում շատ հաճախ կարելի է լսել նրանց ահարկու ձայները։ Նրանք ընտանի կատուների ցեղակիցներն են։
Նա լավ որսորդ է։ Նրա հզոր ժանիքներից հազվադեպ կարող է փրկվել նա, ում վրա հարձակվել է գիշատիչը։
Նրա սիրելի որսն են եղջերուները, վայրի խոզերը։
Նա ուտում է երեսունից հիսուն կիլոգրամ միս։ Նրանց մեծ մասը որսում է անտառի թույլ և հիվանդ կենդանիներին, որի համար նրանց անվանում են անտառի սանիտարներ։
Կար ժամանակ, որ վագրերը շատ-շատ էին, իսկ այժմ քիչ են, որի համար նրա որսը արգելված է։ Նրան բռնում են թանկարժեք մորթու համար։ Նրա մորթուց մուշտակներ են կարում:

Վագրերը ապրում են Ասիայում։ Թփուտների հետևում, շատ հաճախ կարելի է լսել նրանց ահարկուն ձայները։ Նրանք ընտանի  կատուների ցեղակիցներն են։ Նա լավ որսորդ է։ Նրա հզոր ժանիքներից հազվադեպ կարող է փրկվել նա, ում վրա հարձակվել է գիշատիչը։ Նրա սիրելի վորսն է՝ եղջերուները, վայրի խոզերը։ Նա ուտում է եռեսունից-հիթսուն կիլոգրամ միս։ Նրանց մեծ մասը որսում է անտառի թույլ և հիվանդ կենդանիներին, որի համար նրանց անվանում են Անտառի Սանիտարներ։ Կար ժամանակ, որ վագրերը շա՜տ-շատ էին, իսկ այժմ, քիչ են, որի համար նրանց որսը արգելված է։   Նրանց բռնում են թանկարժեք մորդու համար։ Նրա մորդուց մուշտակներ են կարում։

  1. Դուրս գրիր քո սխալ գրված բոլոր բառերը, ուղղիր, ապա այդ բառերով կազմիր բառակապակցություններ, նախադասություններ։
  2. Անտառ-մեծ
  3. Վորս-հաջող
  4. Հիսուն-կգ միս
  5. Մորթի-փափուկ
  6. Նրանց-մորթին
  7. Ասիա-մեծ
  8. Ես գնում եմ մեծ անտառ, որպիսզի սնկեր հավաքեմ։
  9. Վագրերը ուտում են հիսուն կիլոգրամ միս։
  10. Վագրի մորթուց մուշտակներ են կարում։
  11. Նրանց մորթին շատ փափուկ է։
  12. Վագրերը ապրում են Ասիում։
  13. Իմ հորեղբայրը գնացել է որս անելու։
  14. ԻՆչո՞ւ է արգելված վագրերի որսը:-Վագրերի որսը արգելված է , որովհետև վագրերը քիչ են։
  15. 3. Համացանցից օգտվելով, վագրերի մասին երեքից չորս նախադասությամբ հետաքրքիր տեղեկություն հայթայթիր և պատճենի՛ր։-Հանդիսանում է ցամաքային խոշորագույն գիշատիչներից մեկը՝ իր չափերով զիջելով միայն սպիտակ և գորշ արջերին։ Բայց Չափահաս Արու Սիբիրյան Վագրը Թաթի մի հարվածով (մի չափալախով) կարող է անգամ ձի սպանել ։ Վագրերը կարող են մինչև 4 մետրից մինչև 5 մետր բարձրությամբ ցատկեր կատարել։

Русский язык 18.05.-23.05.2021

Составьте из данных слов предложения и запишите.
а). друзья, песни, в хоре, весёлые, Мои, поют;

Мои друзья в хоре поют весёлые песни.
б). играть, не разрешал, своими, игрушками, Малыш, со;

Малыш не разрешал играть со своими игрушками.
в). любили, в роще, Дети, собирать, гулять, и, грибы;

Дети любили в роще гулять и собирать грибы.
г). стран, тёплых, и, вернулись, начали, из, вить, Птицы, гнёзда;

Птицы из тёплых стран, вернулись и начали вить гнёзда.
Выберите правильный вариант:
Первое… а) воскресенье; б) день; в) книга

Первое воскресенье.
Четвёртый… а) число; б) класс; в) чашка

Четвёртый класс
Второй… а) здание; б) этаж; в) дверь

Второй этаж.
Десятое… а) вопрос; б) дело; в) улица

Десатое дело.
Седьмая… а) номер; б) комната; в) окно

Седьмая комната.
Третий… а) ребёнок; б) число; в) страница

Третий ребёнок.
Третья… а) яблоко; б) сын; в) дочка

Третья дочка.
Первый… а) класс; б) слово; в) буква

Первый класс.
Выберите правильный вариант:
Какое  небо? а) синяя; б) синее; в) синий

Небо синее.
Какой цветок? а) красный; б) красная; в) красное

Цветок красный.
Какая ночь? а) чёрный; б) чёрное; в) чёрная

Ночь чёрная.
Какой ресторан? а) хороший; б) хорошая; в ) хорошее

Ресторан хорошый.
Какой дом? а) новый; б) новая; в) новое

Дом новый.
Какое платье? а) белая; в) белое; в) белый

Платье белое.
Какая мама? а) молодая; б) молодой;  в) молодое

Мама моладая.
Какая вода? а) голубое; б) голубой; в) голубая

Вода голубая.
Какой чай? а) чёрное; б) чёрный; в) чёрная

Чай чёрный.
Какая машина? а) хороший; б) хорошая; в) хорошее

Машина хорошая.
Какое яйцо? а) жёлтый; б) жёлтое; в) жёлтая.

Яйцо жёлтое.
Какой цвет? а) коричневый; б) коричневая; в) коричневое

Цвет коричневый.
Какое вино? а) красная; б) красный; в) красное

Вино красное.
Какой день? а) добрый; б) добрая; в) доброе

День добрый.
Какое утро? а) серое; б) серый; в) серая

Утро серое.
Какой стул? а) зелёный; б) зелёное; в) зелёная

Стул зелёный.

8(баллов)

My village

My family triped to the Stepanavan. We go to the my uncle’s village. They have a beautiful garden. Sure, they haven’t animals, but they have beautiful flowers. We worked in the garden with my cousin. W play Ping-pong and tennis.

  1. Do you have a village?-Yes, I have a village.
  2. Where is your village?-My village in the Stepanavan.
  3. What do you have in your village?-I have a flowers in the garden.
  4. Do you have a big or small house in village?-Yes I have house in the villige.
  5. Do you have a farm there?-No, I haven’t farm.
  6. Do you have animals in the farm?-No, I haven’t animals.
  7. What animals do you have?-Nothing.
  8. What do you do there?- I’m working in the garden, I’m playing.
  9. When do you go to the village?-In lost week.
  10. Do you like your village?-Yes

Մարկ Տվեն. Թոմ Սոյերի արկածները.

Երկուշաբթի առավոտյան Թոմն իրեն շատ դժբախտ զգաց: Նա միշտ իրեն դժբախտ էր զգում, որովհետև այդ օրով էին սկսվում մի նոր շաբաթվա տանջանքները դպրոցում: Նա այդ օրը ցանկանում էր, որ ընդհանրապես կիրակի չլիներ. գերության մեջ լինելը դրանով ավելի ատելի էր դառնում: Թոմը պառկած մտածում էր: Հանկարծ նա ցանկացավ հիվանդ լինել. Այդպիսով կարող էր դպրոց չգնալ և տանը մնալ: Այստեղ ինչ-որ անորոշ հնարավորություն կար: Նա ինքն իրեն ստուգեց: Ոչ մի տեղը չէր ցավում: Նորից ստուգեց: Այս անգամ թվաց, թե փորացավի նշաններ կան, և նա դրանց հետ որոշակի հույս կապեց: Բայց շուտով այդ նշանները թուլացան և հետզհետե ամբողջովին անհետացան: Թոմը նորից սկսեց մտածել: Հանկարծ մի նոր բան հայտնաբերեց: Վերևի ատամներից մեկը շարժվում էր: Դա արդեն մեծ բախտ էր: Որպես սկիզբ նա ուզում էր տնքալ, երբ մտածեց, որ եթե սկսի այդ պատճառաբանությամբ, մորաքույրն այդ ատամը կքաշի, և դա ցավ կպատճառի: Նա որոշեց ատամը պահել որպես պահեստային  ցավ և ուրիշ պատրվակ գտնել: Որոշ ժամանակ ոչ մի բան չգտավ, հետո հիշեց բժշկի պատմած մի հիվանդության մասին, որ մեկին մի քանի շաբաթով անկողին էր գցել՝ միաժամանակ սպառնալով մատի կորստով: Նա վերմակի տակից հանեց ոտքը սկսեց ուսումնասիրել վիրավոր մատը:  Բայց այդ հիվանդության նշանները չգիտեր: Այնուամենայնիվ արժեր փորձել, և նա սկսեց եռանդով տնքալ: Իսկ Սիդը շարունակում էր անտեղյակ մնալ ու քնել: Թոմն ավելի խորը տնքաց, և նրան թվաց, որ մատն իրոք ցավում է: Ոչ մի արձագանք Սիդի կողմից: Մինչ այդ Թոմի շունչը կտրվեց: Նա մի փոքր հանգստացավ, ուժ հավաքեց ու տնքոցների հիանալի մի շարք արձակեց: Սիդը շարունակում էր խռմփալ: Թոմի համբերությունն սպառվեց: Նա կանչեց՝ Սի՜դ, Սի՜դ, և եղբորը շարժեց: Դա ազդեց, և Թոմն սկսեց դարձյալ տնքալ: Սիդը հառաչեց  ձգվեց հենվեց արմունկին և Թոմին նայեց: Թոմը շարունակում էր տնքալ: Սիդը ձայնեց նրան.

— Թո՜մ, լսի՜ր, Թո´մ:

Պատասխան չկար:

— Լսի՜ր, Թո´մ, ի՞նչ է պատահել, Թո´մ:

Նա շարժեց եղբորը՝ մտահոգ նայելով դեմքին:

— Թո՜ղ, Սի´դ, հանգիստ թող ինձ:

— Ի՞նչ է պատահել, Թո´մ, գնա՞մ, մորաքրոջը կանչեմ:

— Ո՜չ, հարկավոր չէ. գուցե կամաց-կամաց անցնի, ոչ մեկին մի՛ կանչիր:

— Բայց ես պարտավոր եմ: Այդպես մի տնքա, Թո´մ, սարսափելի է: Ինչքա՞ն ժամանակ է, որ դու այդ վիճակում ես:

— Ժամե՜ր, ա՜խ, ինձ ձեռք մի´ տուր, Սի´դ:
Բայց Սիդը իր հագուստները վերցրել ու գնացել էր մորաքրոջը կանչելու:  Այժմ Թոմն իսկապես տառապում էր. այնպես լավ էր նրա երևակայությունն աշխատում, և այնքան բնական էին նրա տնքոցները:

  1. Տեքստի չորս բառերում տառի փոխարեն վանդակ է դրված, դու՛րս գրիր այդ բառերը՝ լրացնելով բաց թողած տառերը:

2.Գրի´ր տրված բառերի հականիշները.
ա) դժբախտ — բախտավոր։
բ) ատելի  —սիրելի։
գ) հիվանդ  — առողջ։
դ)անհետանալ  — հայտնվել։

3.Ի՞նչ է նշանակում տեքստում հանդիպող հետզհետե  բառը:

ա) աստիճանաբար
բ)   կարգին
գ) ավելի ուշ
դ)շատ ուշ

4.Տրված բառերից որի՞ դիմաց է սխալ նշված տեսակը.

ա) դժբախտ-պարզ
բ) փորացավ-բարդ
գ) մորաքույր-բարդ
դ) հիվանդություն-ածանցավոր

 5.Տեքստից դու՛րս գրիր մեկական պատմողական և բացականչական  նախադասություն:

Բացականչական-Ժամե՜ր, ա՜խ, ինձ ձեռք մի´ տուր, Սի´դ:

Պատմողական-Երկուշաբթի առավոտյան Թոմն իրեն շատ դժբախտ զգաց:

6.Հոմանիշ զույգերից  ո՞րն է սխալ.
ա) մտածել-մտորել
բ) փնտրել — որոնել
գ) լսել — ականջ դնել
դ) բնական – արհեստական

7.Վերնագրի´ր տեքստը:

Թոմ Սոյերը չի ուղում գնալ դպրոց։

8.Տեքստում մուգ գրված նախադասության մեջ բաց են  թողած կետադրական նշաններ:     Լրացրո՛ւ  դրանք:

Սիդը հառաչեց ձգվեց , հենվեց արմունկին և Թոմին նայեց:

9.Գրի´ր  մեկ բառով.

ա) մոր քույրը   —մորաքույր
բ) միտք անել  —մտածել
գ) ման գալ    —փնտրել
դ) որոշում կայացնել  —որոշել

 10.Թոմն ինչո՞ւ չէր սիրում կիրակի օրերը: Տեքստում ընդգծի՛ր այդ հատվածը:-Նա այդ օրը ցանկանում էր, որ ընդհանրապես կիրակի չլիներ. գերության մեջ լինելը դրանով ավելի ատելի էր դառնում:

11. Ինչո՞ւ էր Թոմն ուզում հիվանդ լինել:-Որպիսզի նա տանը մնա։

12. Թոմը որոշեց սկզբից չասել ատամի մասին, որովհետև ̀
ա) հարմար չէր գտնում նման պատճառաբանությունը։
բ) պահում էր որպես պահեստային ցավ։
գ) չէր մտածել այդ մասին։
դ) մի անգամ արդեն նման պատճառաբանություն արել էր։

Ձայնագրություն

1.ԻՆչո՞ւ է նապաստակները չնետվեցին ջուրը:-Նապաստակները իմացան, որ նրանցից վախկոտ արարածներել կան։

2. Շարունակի՛ր։ Կարող ես նաև մի քանի նախադասությամբ փոքրիկ պատում հորինել։

Մի անգամ ճամփորդելիս,  խոտերի մեջ ․․․

Մի անգամ ճամփորդելիս, ես խոտերից ձայներ լսեցի։ Ես մոտիկացա և տեսա մի փոքրիկ նապաստակ։ Նա ցրտից դողում էր։ Ես որոշեցի նապաստակին վերցնեմ, տանեմ տուն, լվանամ և կերակրեմ։ Հետո ես գտա նապաստակների ընտանիքը և դրեցի նապաստակների հետ։

ՎԵՐՋ։

3. Համացանցից օգտվելով, նապաստակների կամ գորտերի մասին երեքից չորս նախադասությամբ հետաքրքիր տեղեկություն հայթայթիր և պատճենի՛ր։

Նապաստակները ապրում են մենակ կամ զույգերով։ Իտարբերություն ճագարների, նապաստակները բույն չեն փորում, այլ փոքրիկ փոսերում բույն են սարքում:Նապաստակները ծնվելուց արդեն զարգացած են լինում, բրթով և բաց աչքերով, և մայրը նրանց հետ է մնում ընդամենը 5-6 օր, իսկ հետո ընդամենը մի քանի անգամ իրենց մոտ է գնում; այդ պատճառով շատ նապաստակներ մահանում են թշնամիներից։ Նապաստակների տեսողությունը թույլ է, հոտառությունը՝ լավ է, լսողությունը՝ հրաշալի։ Բազմաթիվ թշնամիների (մարդգիշատից կաթնասուններ և թռչուններ) նկատմամբ անպաշպանությունը դարձնում է նրանց ուշադիր և աննկատ։